submenu

Chris Lomme speelt Madame Rosa - 17/02/2020

‘Wie voor een ander zorgt, krijgt veel terug’

Vorig jaar werd de tachtigste verjaardag van actrice Chris Lomme uitgebreid gevierd. Ondertussen is de levende legende 81 en speelt ze gewoon lustig verder. Met Madame Rosa treedt ze zelfs in de voetsporen van één van haar grote voorbeelden.

La Lomme is al vijftig jaar actief in het theater en op de televisie. De coryfee van ondermeer de KVS en de legendarische reeks Schipper naast Mathilde viert dat jubileum bij het Turnhoutse theatergezelschap Het Gevolg, met een hoofdrol in een stuk van regisseur Stefan Perceval, aan de zijde van collega Marit Stocker en de Hartenspelers (zie kaderstuk).

Madame Rosa is een toneelbewerking van La vie devant soi, vooral bekend van de Franse film uit 1977, gebaseerd op het gelijknamige boek van Romain Gary. In die film werd de rol van Madame Rosa vertolkt door de legendarische Franse actrice Simone Signoret, die net als Jeanne Moreau en Annie Girardot één van de grote voorbeelden was van Chris Lomme. ‘Mijn vader was Fransman en zat ook in het theater. Ik heb de stiel van het acteren dus ook in het Frans geleerd. Ik heb Signoret zelfs nog op de scène gezien. Dit stuk is ongelooflijk indrukwekkend om te mogen doen, want we hebben het met Het Gevolg ook nog bewerkt. Het gaat behalve om een mooi verzonnen verhaal ook om de werkelijkheid van mensen van bij ons die het al zwaar te verduren hebben gehad in het leven.’

Tragisch

Laat ons misschien beginnen met het verzonnen gedeelte of de fictie. ‘Madame Rosa is in het verhaal een Pools-joodse ex-prostitué en dat ben ik niet, dus dat gedeelte van het theaterstuk is fictie’, grapt Lomme op haar typische manier. ‘Madame Rosa is de centrale figuur waarrond de andere personages cirkelen met hun levensverhalen. Zij is ondertussen aan het eind van haar leven en heeft in het grote appartementsgebouw waar ze woont een heleboel mensen ontmoet die ze heeft geholpen of waarvoor ze heeft gezorgd. Allemaal sukkelaars die vanalles hadden meegemaakt: zieken, ex-gevangenen, hoertjes, weeskinderen. Zij maakt in haar vriendschappen en haar hulp geen enkel onderscheid tussen mensen en ze wordt door iedereen graag gezien. Eén kind heeft ze ook aangenomen als haar zoon: Momo - een jongetje van Marokkaanse afkomst.’

Nochtans heeft deze bijzondere vrouw die altijd klaar stond om anderen te helpen zelf ook een tragisch verleden. Op het moment dat we met haar kennismaken is ze ernstig ziek, en in de oorlog heeft ze Auschwitz overleefd. Lomme: ‘Uit die tijd vertelt ze een aantal verhalen die bijna ondraaglijk zijn. Bijvoorbeeld over de dode kinderen die in grote camions werden aangevoerd en die zij er aan armen en benen uit moest trekken. Als ik dat moet vertellen, krijg ik het altijd moeilijk, omdat ik me dan afvraag wat voor mensen wij toch zijn. Want ook vandaag gaat het op veel plekken in de wereld niet beter. Excuseer dat ik het zo zeg maar de kapitalisten pakken al het geld en de rest mag creperen van de honger.’

Liefde

Toch is het toneelstuk Madame Rosa een ander verhaal dan de film of het boek La vie devant soi. Lomme: ‘We hebben het anders aangepakt. Er zijn raakpunten, maar Stefan Perceval heeft heel veel herschreven. We hebben zaken weggelaten en zaken toegevoegd. Eén van de ingrijpendste weglatingen is dat Momo niet op de scène staat. In de plaats is er de rol van Marit Stocker die de vader van Momo speelt. Momo komt dus vooral tot leven in de gesprekken tussen die vader en Madame Rosa.’

De grote toevoeging bestaat dan weer in de verhalen van de Hartenspelers. Lomme: ‘Dat is een fantastische groep mensen die Stefan en Het Gevolg begeleiden, zodat ze ondanks hun moeilijke levensomstandigheden toch theater kunnen maken. Zij zijn geen professionele acteurs maar leggen heel veel energie in deze voorstelling, en ze geven ons veel vriendschap en warmte. Er is een man die terminale kanker heeft, een meisje dat haar kind heeft verloren, iemand die is verkracht, een drugsverslaafde, mensen met een beperking. Zij spelen tegelijk zichzelf en de mensen die Madame Rosa omringen.’ Wat wij van hen en van Madame Rosa kunnen leren? ‘Liefde. Elkaar koesteren en naar elkaar luisteren zonder onderscheid. Madame Rosa is ook een kranige en karaktervolle vrouw, maar de dood is onafwendbaar en de ziekte waar ze aan lijdt is gruwelijk.’

Topaz

Lomme wil later nog meer samenwerken met de Hartenspelers, maar ondertussen is zij in het echte leven ook een beetje Madame Rosa. De Brusselse zet haar bekende gezicht namelijk in om mensen aan te sporen voor zichzelf een waardig levenseinde te garanderen door hun persoonlijke wilsbeschikkingen te laten vastleggen. Daarnaast is ze ook als vrijwilliger actief in het Wemmelse dagcentrum voor ongeneeslijk zieken Topaz, van professor Wim Distelmans. ‘Daar begeleiden we oudere mensen die ziek zijn maar een dag vrij kunnen nemen. Het is dan ons plezier als vrijwilligers om voor hen te koken en met hen te praten. Je geeft die mensen iets omdat je zelf heel veel hebt gekregen, want ik heb nooit te klagen gehad. Ik krijg van hen ook veel dankbaarheid terug. Alleen heb ik de laatste tijd wat te weinig tijd gehad voor Topaz omdat  ik zoveel moest spelen. Ik ga aan mijn agent vragen om in de toekomst de donderdagen vrij te houden, want zo kan het niet verder.’

 

Tekst: Michaël Bellon
Foto: © Tine De Wilde
Uit: buurten februari 2020

Bekijk ook

Chris Lomme en de Hartenspelers (HETGEVOLG) - Madame Rosa

Stefan Perceval herwerkte de tekst van het boek ‘La vie devant soi’ van Emile Ajar in een theaterversie voor Chris Lomme, een van onze meest geprezen Vlaamse actrices, en de Hartenspelers van HETGEVOLG. Een aangrijpende voorstelling over een oudere ex-prostituee van Joodse afkomst ...
Je begrijpt veel Nederlands en spreekt het goed.
20 feb
20.30 uur