submenu

Jan Vanobberghen - 18/02/2021

Liefde, humor en Sinterklaas

Meer dan 60 jaar lang kroop Jan Vanobberghen in de huid van Sinterklaas. Vorig jaar had de grote apotheose moeten worden: niet alleen vierde hij op 5 december zijn 90e verjaardag, hij zou ook voor de allerlaatste keer zijn mijter en staf uit de kast halen. Maar corona besliste daar anders over.

Samen met zijn echtgenote Jet blikt hij terug op al die fantastische herinneringen.
Zowel Jan als Jet groeide op in Rode. ‘We zijn hier ook getrouwd en hebben daarna een tijdje in de Rollebaan gewoond. Later kochten we een huis in de Groenlaan, net op het grondgebied van Alsemberg. Ondertussen wonen we al vier jaar in een assistentiewoning vlak bij het gemeentehuis van Beersel. Het is hier goed wonen’, vertelt hij.

Samen kregen ze drie kinderen: twee dochters en een zoon. Vorig jaar was het koppel 65 jaar getrouwd. Als ze over hun kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen spreken, doen ze dat met veel liefde en fonkelende ogen. Al liep hun leven niet altijd over rozen. ‘Onze oudste dochter Rita werd ooit beschoten in El Salvador. En onze andere dochter Hilde werd geboren met een hele reeks hartafwijkingen. Ze is helaas niet ouder dan 33 jaar geworden.’

Sinds Jan met pensioen ging, wonen Jet en hij afwisselend drie maanden in België en drie maanden in Spanje. Twee weken voor Sinterklaas keren we terug, dan beginnen de voorbereidingen’, zegt hij. ‘Vorig jaar zijn we noodgedwongen zes maanden aan een stuk in Spanje gebleven. We waren eind januari vertrokken, maar konden door de lockdown niet terug naar huis. Pas midden juli zijn we terug kunnen komen.’

Scouts

Eind jaren 50 trad Jan voor het eerst op als goedheilig man. Hij herinnert het zich alsof het gisteren was. ‘Op Sinterklaas trokken de Rodense scouts in stoet van de kerk naar het Parochiehuis, waar een toneelstukje werd opgevoerd. De Sint van dienst was een piepjonge scoutsleider. Zijn outfit liet te wensen over. Hij droeg zelfs geen echte pruik, hij had gewoon een hoop koorden rond zijn hoofd gedrapeerd. Er was behoorlijk wat marge voor verbetering’, lacht hij. Dus stapte Jan op onderpastoor Vanderheyden af en bood zich aan als Sinterklaas. ‘Ik ging in Brussel een mijter en een baard halen, en de volgende zeven jaar was ik Sint van dienst bij de scouts.’

‘Daarna begon ik bij Willem Savenberg, die in die tijd al sinterklaasvoorstellingen schreef voor Het Kinderuur. Dat waren mooie tijden. Ik herinner me nog dat we bij ons thuis ook de cadeautjes inpakten die we aan de kinderen uitdeelden. Dat waren er soms wel 300.’

Van het een kwam het ander: stilaan werd Jan zowat overal opgetrommeld als Sinterklaas. ‘Ze vroegen me in de scholen, bij de Jaskesclub, het Kinderwelzijn, de turnkring, de gepensioneerden en ga zo maar door. Niet alleen in Rode, maar ook ver daarbuiten. Ik heb eens de berekening gemaakt: ik moet in al die jaren aan bijna 100.000 kinderen een cadeautje gegeven hebben. Na de Dutroux-affaire werd ik wel voorzichtiger. Sindsdien heb ik geen enkel kind meer op schoot genomen. Ik was als de dood voor valse beschuldigingen.’

In al die tijd heeft hij eigenlijk maar één keer aan stoppen gedacht, vult echtgenote Jet aan. ‘Er is een periode geweest waarin psychologen zeiden dat ouders niet mochten liegen tegen hun kinderen. Ze moesten eerlijk vertellen dat Sinterklaas niet bestond, zelfs aan kindjes uit de kleuterklas. Als Jan dan in het Parochiehuis op het podium stond, werd hij zelfs uitgejouwd. Maar gelukkig was dat het jaar nadien alweer overgewaaid.’

Veel trappen

Uiteindelijk vond Jan zijn 90e verjaardag een mooie mijlpaal om zijn staf en mijter definitief op te bergen. ‘Vooral het Onze-Lieve-Vrouwinstituut begon zwaar te worden, want daar zijn veel trappen’, zegt hij. ‘Ik dacht zijn koffer met sinterklaasspullen weg te doen, want in onze assistentiewoning is er geen eindeloze ruimte om spullen te stockeren. Maar onlangs zei Jan: laat alles misschien nog een jaartje hangen. Hij krabbelt al terug’, lacht Jet.

Het had trouwens geen haar gescheeld of Jan was op 6 december ter wereld gekomen. ‘Ik ben geboren op 5 december 1930 om 23.15 uur. Ik heb achteraf vaak gedacht: had ons ma geen drie kwartier langer kunnen wachten?’ Al snapt Jet niet waarom hij zich daar zo druk in maakt. ‘Je bent aan de vooravond van Sinterklaas geboren. Dat is toch ook schoon?’

Anekdotes zijn er na meer dan 60 jaar sinterklaasoptredens in overvloed. Ze zitten bij Jan nog vers in het geheugen. ‘Toen onze dochter Rita een jaar of vijf was, stond ik me te scheren in de badkamer. Ik had net mijn gezicht ingezeept, toen ze de opmerking maakte dat ik sterk leek op de Sint van het sinterklaasfeestje in het Parochiehuis. Toen moest ik mijn gezicht in de plooi houden.’ En jaren later kon hij zijn kleindochter om de tuin leiden tijdens een voorstelling van Het Kinderuur. ‘Ze had me totaal niet herkend. Op het einde van de voorstelling was ze er rotsvast van overtuigd dat ze de echte Sinterklaas op het podium had gezien.’

‘In de scholen maakten ze er een sport van om me elk jaar met een ander vervoermiddel te laten aankomen. Zo moesten we een jaar onze intrede doen met paard en kar. Als ik me niet vergis, was dat in het Sint-Victorinstituut. In het Onze-Lieve-Vrouwinstituut zijn we zelfs eens geland met een helikopter. Dat was ongetwijfeld de spectaculairste intrede.’

Achterstevoren

Achter de schermen stond Jet altijd klaar om te helpen. Al ontdekte ze onlangs dat er vestimentair iets niet helemaal juist zat. ‘Ieder jaar nadat hij gespeeld had, waste ik zijn wit kleed, rolde het op een bolletje en stak het in de sinterklaasvalies. De week vóór Sinterklaas haalde ik het kleed weer boven om het minutieus te strijken. Elk jaar maakte ik me de bedenking dat dat kleed toch raar in elkaar zat, dat er iets niet klopte aan dat model. Vooral dat kraagje was zo raar gefronst vooraan, om van die strikken achteraan nog maar te zwijgen. Onlangs zag ik op televisie dat het eigenlijk andersom moest. Die strikken moesten vooraan hangen, en dat fronske vanachter. Jan heeft dat heel zijn sinterklaascarrière achterstevoren gedragen’, lacht ze.

‘Ik vond het altijd plezant om de rol van de Sint te spelen’, zegt Jan met een brede glimlach. Niet alleen om die tenue aan te trekken, maar ook omdat je onder de kinderen bent. De reacties van die kleintjes waren vaak onbetaalbaar.’

 

Tekst: Heidi Wauters
Foto: © Tine De Wilde
Uit: buurten februari 2021