submenu

De Hoek - 28/06/2021

Wijk met eigen Treinstation

Wie de trein voor het eerst afstapt in station De Hoek, vraagt zich onvermijdelijk af waar hij terechtgekomen is. De groene taluds langs de perrons geven niets prijs over de buurt.

Zodra je de trappen van het perron opgelopen bent, zie je een straat met lintbebouwing, maar voor de rest alleen maar glooiende velden. Maar De Hoek is meer dan dat.

Vandaag kun je van het Zoniënwoud tot Dworp wandelen zonder echt de bewoonde wereld te verlaten. Dat was tot de eerste helft van de vorige eeuw wel anders. Toen bestond Rode uit verschillende kleine woonkernen. De Hoek – een van de hoogste plekken van de gemeente – was daar een van. De buurt werd vroeger ook wel het Gehucht genoemd. De Gehuchtstraat, die samen met de Grote Hutsesteenweg de centrale as van De Hoek vormt, verwijst naar die naam. Vandaag is dit een behoorlijk drukke weg, maar ook toen het verkeer te voet of met paard en kar verliep, was hier veel passage. Langs deze verbinding tussen het Zoniënwoud en het centrum van Rode staan enkele oude hoeves, zoals de Sint-Annahoeve, Hof ten Berg en de verdwenen hoeve van Oprode (in de buurt van de huidige Mezenlaan). Ook langs de rechthoek gevormd door de Schoolstraat, Bierenberg, Dragonderstraat en Grote Hutsesteenweg wonen al meerdere eeuwen mensen.

Aan de rand van het bos

Tot de jaren 1830 liep het Zoniënwoud tot De Hoek. Van de Grote Hut en Middenhut was nog geen sprake, en ook het Waterloos Veld was nog geen open terrein. Als je weet dat er tot het einde van de 18e eeuw wolven en beren in het Zoniënwoud leefden, was het wonen aan de rand van het woud niet zonder risico, ook al omdat het bos de habitat van menig vagebond en ander geboefte was. Midden 19e eeuw werd het woud verkaveld. Toen in 1874 de spoorlijn tussen Brussel en Nijvel werd aangelegd, kende De Hoek – net als de hele gemeente – een sterke groei. Het gehucht groeide zo sterk dat de bouw van een eigen parochiekerk aangewezen was. In 1900 werd de Sint-Barbarakerk ingewijd. Met in de buurt het station De Hoek, twee scholen en de parochiezaal die begin jaren 50 werd gebouwd, werd dit het centrum van het gehucht. Vier jaar geleden kreeg de kerk nog een nieuw orgel. Drie jaar lang werkte de onlangs overleden architect en orgelbouwer Jean-Paul De Greef – Rodenaar en ook bekend als decorbouwer van Het Kinderuur – aan het 4,4 meter hoge instrument. Het orgel telt maar liefst 820 houten orgelpijpen.

De Hoek groeide niet alleen sterk aan het einde van de 19e eeuw, ook vanaf de jaren 60 werd er flink gebouwd in de wijk. Bijvoorbeeld tussen de Schoolstraat en de spoorlijn, met de sociale woonwijk. In de Vlinderstraat en Krekelstraat staan gelijksoortige huizen met gevels in terracotta en zachtgele kleur. Later werd de buurt volgebouwd met vrijstaande woningen. Ook ten zuiden van de Grote Hutsesteenweg werd zo’n halve eeuw geleden een villawijk aangelegd – inclusief twee tennisterreinen.

100 miljoen liter

De wijk is meer dan een lappendeken van lintbebouwing en verkavelingen. De Hoek telt ook een paar interessante, verborgen eigenaardigheden. Verscholen achter het groen aan de Paardenstraat ligt bijvoorbeeld een stuk van zeven hectaren te wachten op een zinvolle bestemming. Hier staan gebouwen van de VUB te verkommeren. In 1970 werd hier het Instituut voor Moleculaire Biologie gebouwd langs de vijvers van Lansrode. Tot 2003 werd er onderzoek verricht, maar ondertussen is de site helemaal verlaten. Plannen van de gemeente om de terreinen te verkavelen, werden door de Vlaamse overheid van tafel geveegd. De Vlaamse overheid wil de site integreren in een grotere groene zone.

100 miljoen liter De wijk is meer dan een lappendeken van lintbebouwing en verkavelingen. De Hoek telt ook een paar interessante, verborgen eigenaardigheden. Verscholen achter het groen aan de Paardenstraat ligt bijvoorbeeld een stuk van zeven hectaren te wachten op een zinvolle bestemming. Hier staan gebouwen van de VUB te verkommeren. In 1970 werd hier het Instituut voor Moleculaire Biologie gebouwd langs de vijvers van Lansrode. Tot 2003 werd er onderzoek verricht, maar ondertussen is de site helemaal verlaten. Plannen van de gemeente om de terreinen te verkavelen, werden door de Vlaamse overheid van tafel geveegd. De Vlaamse overheid wil de site integreren in een grotere groene zone.

Zaklopen

Zoals wel meer plekken in Vlaanderen, is het sociale leven in De Hoek een beetje ingeslapen. Vroeger was er een actiever verenigingsleven, met onder meer een afdeling van KAV en OKRA. En wie in de jaren 70, 80 en 90 jong was in Rode, heeft misschien deelgenomen aan de Kinderspelen in De Hoek. Dat was een soort volksspeltoernooi voor kinderen, met onder meer disciplines als zaklopen of flessen vullen. Het werd georganiseerd door de Jaskesclub. Op het hoogtepunt namen tot wel 300 jongens en meisjes deel, maar in 2003 werden de laatste Kinderspelen georganiseerd op het pleintje achter de kerk.

Dat wil niet zeggen dat De Hoek geen toekomst meer heeft. Integendeel, er wordt volop gewerkt. De spoorwegbruggen in de Paardenstraat en de Gehuchtstraat worden vervangen. Ze werden gebouwd in de jaren 40 en hebben hun levensduur bereikt. Voor beide bruggen geldt dat ze een grotere overspanning zullen hebben, omdat rekening wordt gehouden met de verdubbeling van de sporen bij de geplande uitwerking van het GEN, en de fietssnelweg die langs de sporen moet komen. De brug aan de Gehuchtstraat wordt ook beduidend breder, zodat een vlotte toegang naar de nieuwe toekomstige stopplaats van de trein verzekerd is. En zo wordt De Hoek voor pendelaars die de fiets of het openbaar vervoer gebruiken nóg aantrekkelijker.

 

Tekst: Wim Troch
Foto: © Tine De Wilde
Uit: buurten juni 2021