Leen Leemans organiseert al een kwarteeuw bloedinzamelingen

Vier keer per jaar kan je Leen Leemans (67) in zaal ‘Ons Parochiehuis’ in de Fonteinstraat terugvinden. Al 26 jaar organiseert Leen er bloedinzamelingen voor de Vriendenkring Louis Steens. Samen met enkele vrijwilligers zorgt ze ervoor dat de bloeddonoren in de beste omstandigheden worden ontvangen, terwijl de artsen en verpleegkundigen van de overkoepelende organisatie Bloeddonatie hun ding kunnen doen. ‘Vier keer per jaar houden we hier een inzameling, telkens op een woensdag van 16.30 tot 21 uur. Een drietal vrijwilligers is een dik uur op voorhand ter plaatse om de tafels en stoelen klaar te zetten en de komst van de artsen, de verpleegkundigen en het materiaal af te wachten. Met ons trouwe ploegje smeren we de sandwiches en zetten we de drank klaar. Onze filosofie is om de donoren een warm welkom te geven. Je voelt dat de mensen dat waarderen. Bloedgevers blijven nodig. Simpelweg omdat bloed nodig blijft, vooral bij behandelingen van zieke mensen maar ook na ongevallen. En dus willen we de donoren in de watten leggen.’

Strooibriefjes en affiches

Voor de allereerste inzameling van de Vriendenkring Louis Steens in Sint-Genesius-Rode moeten we terug naar de periode rond de eeuwwisseling. Leen was toen nog niet zo lang in dienst van de Vriendenkring. ‘Ik werkte voordien als laborant in Wautersbrakel. Mijn toenmalige baas ging aan de slag als hoofdarts bij de Vriendenkring Louis Steens en vroeg of ik niet mee wilde overstappen. Niet veel later riep hij me bij zich, met de vraag om alle bloedinzamelingen te coördineren. Ze hadden iemand nodig die tweetalig was, want er waren op dat moment al collectes over de taalgrens. Niet veel later kwam er alweer een verzoek van hem. Het aantal donoren kende in die tijd een terugval, en dus waren er extra inzamelpunten nodig. Toen is de inzameling in de hoofdzetel van Colruyt in Halle begonnen. Tot op vandaag is die nog altijd een succes. Ook in mijn thuisgemeente Sint-Genesius-Rode mocht ik er eentje opstarten. De Vriendenkring Louis Steens was daar op dat moment niet vertegenwoordigd. Het Rode Kruis organiseerde toen al inzamelingen in de parochiezaal. Daarom zocht ik naar een andere locatie. In veel gemeenten vinden bloedinzamelingen plaats in de gebouwen van de gemeenteschool. Ik heb geprobeerd bij de school Wauterbos, maar kreeg geen toestemming. En zo is het dan toch de parochiezaal geworden.’

Met een 50-tal donoren was de eerste inzameling meteen een succes. ‘Samen met mijn collega Daniel Demunter was ik dagen op pad om strooibriefjes uit te delen en affiches op te hangen. Alleen zagen we drie maanden later het aantal bloedgevers zakken naar 35 en nadien zelfs naar 18. Het einde leek in zicht. We hebben alles op alles gezet om meer volk aan te trekken. In heel Rode hebben we promotie gemaakt, met succes. We kwamen op 70 aanwezigen uit. De trein was vertrokken.’

Blijvende instroom nodig

Vandaag schommelt het aantal donoren tussen 70 en 100. ‘Het is wel belangrijk om reclame te blijven maken. Een tweetal weken op voorhand hangen we overal in de gemeente affiches op. We gaan voor plekken waar veel volk komt en waar mensen al eens moeten wachten. Bij de apotheek bijvoorbeeld, in de wachtkamers van artsen en kinesisten, op de markt … En een week voor de eigenlijke inzameling plaatsen we grote borden op belangrijke invalswegen of drukke plekken. Mijn man en ik doen dat samen. We gaan zelfs tot aan de grens met Waterloo en Ukkel. Daar kruipt veel tijd en moeite in, maar het is het waard. We wachten trouwens bewust met het verspreiden van ons promotiemateriaal tot de inzameling van het Rode Kruis in Sint-Genesius-Rode achter de rug is. Dat is een teken van respect. En we streven hetzelfde goede doel na.’

Bij de laatste inzameling in maart kwamen er 9 nieuwe donoren over de vloer, van wie er 7 het bestaan van de inzameling hadden opgemerkt door die posters. ‘Een blijvende instroom is zeker nodig. Vroeger gingen we vlot over de kaap van 100 donoren per inzameling, maar dat is niet meer het geval.

Dat komt onder meer doordat de regels om bloed te mogen geven strenger zijn dan vroeger. Er zijn meer restricties voor wie een verre reis heeft gemaakt. En aangezien inwoners van Sint-GenesiusRode gemiddeld best kapitaalkrachtig zijn, zien we dat in onze cijfers. Mensen die kanker hebben gehad, moeten we ook weigeren, ook al zijn ze genezen verklaard. Rond tandartsbezoeken en het nemen van antibiotica zijn er ook meer beperkingen dan vroeger. En vroeger hadden veel mensen, vooral die werkzaam op ministeries, recht op een vrije dag als ze bloed gaven. Dat voordeel bestaat nu haast niet meer.’

Van de ene generatie op de andere

Onder de donoren in Rode zijn volgens Leemans best veel jonge mensen. ‘In veel families wordt bloedgeven haast doorgegeven van generatie op generatie. Met grootouders die ik al van in de beginperiode ken en die nadien hun kinderen en later zelfs hun kleinkinderen warm maken om bij ons bloed te komen geven. We hebben hier families die er als het ware een gezamenlijk uitstapje van maken. De ondergrens ligt wel op 18 jaar en daar mogen en kunnen we echt geen uitzondering op maken. Voor ouderen is de leeftijdsgrens voor een groot deel weggevallen. Maar wie voor de eerste keer komt, mag niet ouder zijn dan 66 jaar. Zo hebben we onlangs nog een 72-jarige moeten ontgoochelen.’

Zelf heeft Leen haar pensioengerechtigde leeftijd al bereikt, maar ze doet nog even door. ‘Voor de organisatie Bloeddonatie plan en coördineer ik een 140-tal bloedinzamelingen over heel het land. Dat betekent onder meer de planning opmaken – daarmee begin ik in mei voor het daaropvolgende jaar. Het betekent ook mee zalen inspecteren om te zien of er voldoende stopcontacten zijn, of de hygiëne in de sanitaire voorzieningen in orde is… Soms zijn er onverwachte controles van het ministerie. Wat ik nog allemaal doe? Ik zorg er vóór iedere inzameling voor dat de geregistreerde donoren een sms’je krijgen. Vroeger deden we die uitnodigingen op de post, maar dat kostte veel geld en er kwamen veel brieven terug door verhuizingen. Donoren die al even niet geweest zijn, geef ik een belletje. Dat is persoonlijker en met die aanpak krijg je mensen sneller overtuigd om opnieuw langs te komen. Ik vind het echt een fijne job, ik leef voor mijn werk. Helemaal anders dan mijn werk als laborant. Het contact met de vele vrijwilligers is ook zo aangenaam. Zonder hen zijn bloedinzamelingen niet mogelijk. Ik wil nog zeker een tweetal jaar voortdoen, en dan zien we wel verder. Maar de inzameling in Rode zal ik niet snel loslaten.’ (lacht)

De volgende inzameling van de Vriendenkring Louis Steens en de organisatie Bloeddonatie is gepland op woensdag 3 juni van 16.30 tot 21 uur in zaal ‘Ons Parochiehuis’.


Tekst: Jelle Schepers
Foto: © Tine De Wilde
Uit: buurten april 2026