Frank Focketyn en de storm van liefde, verlangen en jaloezie in 'Pelleas&Melisande&Pelleas'

Waarover gaat Pelleas&Melisande&Pelleas?

Frank Focketyn: ‘Dimitri Leue herwerkte Pelléas en Mélisande, een van de belangrijkste toneelstukken van de bekende schrijver Maurice Maeterlinck. Het stuk dateert uit 1892 en speelt zich af in het sprookjesachtige koninkrijk Allemonde. Op een dag treft prins Golaud in een bos Mélisande aan, een mysterieuze jonge vrouw. Ze wil niet vertellen wie ze is of waar ze vandaan komt. Golaud kan het niet over zijn hart krijgen haar achter te laten en neemt haar mee naar zijn kasteel. Niet veel later trouwen ze.’

‘Daar ontmoet Mélisande Golauds veel jongere halfbroer Pelléas. Meteen ontstaat er een aantrekkingskracht tussen hen. Aanvankelijk spreken ze daar nauwelijks over, maar gaandeweg wordt duidelijker dat hun gevoelens voor elkaar steeds sterker worden. Golaud merkt dat en wordt jaloers en wantrouwig. Voldoende stof dus voor een tragisch liefdesverhaal: Pelléas, Mélisande en Golaud raken verstrikt in een driehoek van liefde, verlangen en jaloezie.’

Waarom werd de titel veranderd van Pelléas en Mélisande naar Pelleas&Melisande&Pelleas?

‘De nieuwe titel verwijst naar het loopeffect in de voorstelling. Het verhaal zou als het ware eindeloos kunnen doorgaan: je zou kunnen eindigen waar het verhaal begint en beginnen waar het eindigt. Ook de muziek volgt datzelfde principe en speelt in een loop. Tim Vandenbergh en Antoon Offeciers herwerkten de oorspronkelijke muziek van Debussy en Fauré en gaven die een hedendaagse sound. De muziek wordt trouwens live door hen gespeeld, samen met Karel De Backer.’

Is er sprake van echte liefde in het verhaal? Of kijken we vooral naar een verleidingsspel?

‘Het gaat over iets dat dieper is dan het subtiele spel van aantrekking en verlangen. Op het moment dat Golaud Melisande ontmoet, voel je dat hij haar wil beschermen. Zijn gevoelens voor haar zijn in het begin heel zuiver. Dat geldt ook voor Pelleas. Hij wordt oprecht verliefd op Melisande en kan niet aan zijn gevoelens voor haar weerstaan. Zo komen ze – zonder dat echt te willen – terecht in een soort toxische driehoeksrelatie.’

‘In het stuk worden ook enkele pertinente vragen over de liefde gesteld. Waarom willen we de ander bezitten? Of, zoals het zo sprekend in het stuk geformuleerd wordt, waarom ringen we elkaar als duiven? Waarom is het blijkbaar zo moeilijk om elkaar de vrijheid te geven, zonder dat dat hoeft te betekenen dat je elkaar niet langer trouw bent? Pelléas en Mélisande is meer dan een tragisch verhaal over verboden liefde.’

Wat deed jou ‘ja’ zeggen toen je de vraag kreeg om de rol van de oudere prins Golaud te spelen?

‘Ik heb een grote waardering voor muzikanten. Dat de voorstelling live begeleid zou worden door muzikanten, zag ik meteen als een grote meerwaarde. Net als de samenwerking met Dimitri Leue zelf natuurlijk. We hebben al een paar keer samengewerkt en gespeeld. In vroegere tijden was hij een leerling van mij en ik weet wat voor een woordkunstenaar hij is.’

Bracht dit stuk jou nieuwe inzichten?

‘Tijdens de repetities merk ik dat ik het personage Golaud steeds scherper krijg. Ik vind vooral de synergie tussen muziek, choreografie, tekst en spel fascinerend. Het samenspel tussen al die facetten lijkt misschien vanzelfsprekend, maar om dat effect te bereiken, zijn er behoorlijk wat inspanningen nodig. Je wil vooral aandachtig naar elkaar luisteren: de muzikanten moeten echt horen wat wij zeggen, en wij moeten op onze beurt echt horen wat zij spelen.’

Helpt het jou dat je vandaag ongeveer even oud bent als je personage Golaud?

‘Het biedt je een bepaalde comfortzone. Maar ik geloof vooral dat alle leeftijden in jezelf aanwezig zijn. Naast je biologische leeftijd is er ook je emotionele leeftijd. En die kan je oproepen. Ik kan vandaag evengoed een jongere man spelen. De verbeelding brengt me tot dat punt. Voor mij gaat spelen vooral over met verwondering blijven kijken. Dat is wat me drijft, welke rol of welke leeftijd ik ook speel.’

Ik herinner me nog hoe je in een vorig gesprek vertelde over de verwondering waarmee je de kikkers in je vijver elke ochtend tegemoet treedt.

‘Mijn kikkers en hun gezang blijven me verwonderen. Intussen heb ik vijf kleinkinderen aan wie ik die verwondering doorgeef. Ik leer ze hoe ze de kikkers op hun hand kunnen laten zitten en vertel hen dat dit betoverende prinsen of prinsessen zouden kunnen zijn. (lacht) Net zoals in sprookjes. Pelleas&Melisande&Pelleas is trouwens ook een sprookje voor volwassenen.’

Welke momenten kunnen jou tijdens de voorstelling het meest raken?

‘De muziekmomenten doorheen de hele voorstelling. Ze geven je als het ware een tweede adem. Zo ontstaat de ruimte om te ervaren hoe de poëzie in dit stuk onderhuids aanwezig is. Dat suggestieve effect vind ik sterk aan dit stuk. Het pretendeert niet pasklare antwoorden in pacht te hebben.’

‘Als er al iets duidelijk wordt, dan is het dat het leven vol tegenstellingen is. Er is licht, maar ook schemer en duisternis. Er is lichtheid, maar ook zwaarte. En in welke mate laat je lichtheid toe zonder dat ze omslaat in ondraaglijke lichtheid? Het zijn vragen die je doen beseffen dat er geen absolute waarheden bestaan.’

Je hebt een veelzijdige carrière als acteur. Wat is het belangrijkste dat je doorheen je loopbaan geleerd hebt?

‘Je begint pas echt te spelen als er een publiek in de zaal zit. Het publiek speelt trouwens op een bepaalde manier mee. Ze staan als het ware mee op de scène. Daardoor ontstaat er iets magisch in het hier en nu. Dan kunnen de trillingen van bewogenheid die je uitzendt hun weg naar het publiek vinden en vice versa.’

Wat hoop je dat het publiek zich van de voorstelling zal blijven herinneren?

‘Hoe essentieel de liefde in ons leven is. Het verlangen om verlangd te worden én het verlangen om zelf te verlangen maken het leven toch pas echt de moeite waard. Leven zonder liefde, ik zou het me niet kunnen voorstellen.’

Waag je je aan een definitie van liefde?

‘Liefde is heel een-voudig. Ze is teder en taai. Het gaat over thuiskomen in geborgenheid bij jezelf en de ander. Wordt het meer-voudig, zou het wel eens ingewikkeld kunnen worden.’


Tekst: Nathalie Dirix
Foto: © TDW
Uit buurten oktober 2026